Gepost door: gijssterks | 3 november 2012

NatuurWerkdag

Vandaag, zaterdag 3 november 2012, was de 12e Natuurwerkdag op meer dan 300 locaties verspreid over heel Nederland.

Het toeval (?) wil dat we binnen de Natuurgroep Gestel bezig zijn met de opstart van de NatuurWerkgroep die als doel heeft om veldwerkzaamheden te doen zoals het knotten van wilgen. En ik ben een van de twee organisatoren.

Vorige week zijn we bij de man van het Brabants Landschap geweest en daar hoorden we dat 3 november een mooie startdag zou zijn vanwege die Natuurwerkdag.

Het was kort dag, maar toch hebben we een oproep gedaan in de vereniging en in de pers mee te komen helpen bij Oud Herlaar te Sint-Michielsgestel. De bedoeling was om van 10:00-13:00 uur te werken aan de knoteiken bij Oud Herlaar om die te snoeien en het snoeihout te verzamelen. Ik had er een foto bijgedaan. Afgelopen zondag gemaakt, het was toen mooi weer.

Knoteiken bij Oud Herlaar

Knotwilgen komen veel voor, maar ook andere bomen, in principe alle, kunnen geknot worden.
Deze knoteiken, geknotte zomereiken, zijn heel bijzonder: Ze gelden als de oudste van West-Europa, een is door een bomenkenner gedateerd op 1850van oorsprong zouden ze nog veel ouder zijn, naar schatting wel 250 jaar oud.

Intussen heb ik ook geleerd dat het stuk waar deze bomen staan eigendom was van het naburige kasteel Maurick in Vught aan de andere kant van de Dommel. In 2011 zijn de weilanden erachter en ook deze wal opgekocht door de Provincie met als doel ‘natuurbestemming’. Het ligt in de lijn der verwachting dat dit mettertijd aan het Brabants Landschap toekomt die ook de knoteiken al langer in onderhoud hadden.

Vanmorgen was het zover. Toen ik er heen fietste regende het een beetje. Druppeltjes, niet echt veel meer. De vooruitzichten voor de uren erna waren slechter.

Ondanks het weer waren we met tien mannen en vrouwen.
Voor materiaal zoals (hand-)zagen en ladders was gezorgd en we kregen een korte instructie.

De eiken moeten geknot worden iets boven de oude zaagsnede waaruit ze gegroieid zijn. De knopaanleg die zorgt voor nieuwe takken bevinde zich alleen in het nieuwe hout. Zaag je te kort af dan groeien er geen nieuwe takken. Maar als je de stomp die overblijft te lang is wordt de knoteik steeds hoger. Als je 10 cm meer laat staan dan nodig is dan zal de knot in 100 jaar, uitgaande van eens per 10 jaar knotten, een meter hoger worden.

De rij eiken wordt niet in zijn geheel gesnoeid, een stuk wel en een stuk niet zodat je doorkijken krijgt. Zou je ze om-en-om doen dan krijgen de geknotte bomen niet genoeg licht. Als je ze allemaal zou doen missen de vogels hun plekjes. En het oogt minder strak, natuurlijker.

Het werken ging goed. Het was duidelijk: Als je met velen bent kun je meters maken. De mensen die er waren hadden ook wel ervaring met zulk werk.

Eiken knotten

Knotten in de boom

Knoteiken

Het was goed half twaalf toen een paar mensen me vroegen of we er niet beter mee konden kappen. Ze waren kletsnat, het regende toen flink en de lucht was grijs, geen zicht op beter weer.
Na kort overleg besloten we het bijltje er bij neer te leggen, in dit geval de zagen en de ladders op te bergen.
Het resultaat was intussen wel een mooie doorkijk richting kasteel Maurick.

Doorkijk richting Maurick nadat er geknot is

De meesten gingen mee naar Haanwijk waar we eerst nog het bakhuis bezochten waar de nieuwe bakker zijn oven aan het uitproberen was. Een uitleg over hoe het hout, de musterds, gebruikt wordt. Musterds zijn bundels van gesnoeide takken die gebruikt worden voor de bakoven.

Musterdopslag

Musterds moeten kurkdroog zijn, in het bakhuis is dan ook opslagruimte achter de oven en op de zolder. Naderhand zag ik tussen Haanwijk en het informatiecentrum van Het Brabants Landschap nog bandenhout staan zoals ik dat ken van vroeger: Een soort wilg die laag geknot werd en waarvan de lange gele takken vroeger gebruikt werden om musterds te binden.

Erwtensoep

Tenslotte was er in het informatiecentrum erwtensoep. Die ging er wel in na eerst gewerkt te hebben en nat geregend te zijn!

Advertenties

Responses

  1. Petje af voor jou en al die andere vrijwilligers! Goed gedaan, hoor!

  2. Morgen, vrijdag 8/11, maken we het af!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: